ಮಾನಸಿಕ ಕಾಯಿಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ನಿರಾಕರಿಸುವುದು ಧೈರ್ಯವಲ್ಲ. ಅದು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮೆದುವಾದ, ಸಭ್ಯ ಹಿಂಸೆ — ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿರುವುದು.
ಭಾರತವು ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ನಿಶ್ಶಬ್ದೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದೆ. ತನ್ನ ಖಿನ್ನತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಎಂದಾದರೂ ಮಾತನಾಡದ ತಂದೆಯನ್ನು ನಾವು ಶ್ಲಾಘಿಸುತ್ತೇವೆ, ಅವನ ನಿಶ್ಶಬ್ದೆಯೇ ಔಷಧ ಎಂದು. ಮೂರು ಗಂಟೆ ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಮನೆ ನಡೆಸುವ ತಾಯಿಯನ್ನು "ಧೈರ್ಯವಂತ" ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ನಂತರ ಒಡೆದುಹೋಗುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯನ್ನು ಅವನ ಒಡೆತನ ಶಾಶ್ವತವಾಗುವವರೆಗೆ "ತ್ಯಾಗ" ಎಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇವೆ.
ನಿಶ್ಶಬ್ದೆಯನ್ನು ಶಕ್ತಿ ಎಂದು ತಿಳಿಯುವುದು ಏನನ್ನೂ ಗುಣಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ರೋಗಿಯನ್ನು ನಿಶ್ಯಬ್ದವಾಗಿರಿಸುತ್ತದೆ, ನಿಶ್ಯಬ್ದ ರೋಗಿ ಹೊರಗೆ ಆರೋಗ್ಯವಂತನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ದೇಶವು ತನ್ನೊಂದಿಗೇ ಆಡುತ್ತಿರುವ ಆಟ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಕನ್ನಡ ಕುಟುಂಬಗಳು ಮಾನಸಿಕ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಣುತ್ತವೆ, ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಯರೋಗವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಂತೆ. ಅಪಮಾನ. ಮರೆಮಾಚಬೇಕಾದದ್ದು. "ಅವರಿಗೆ" ಬರುತ್ತದೆ, ನಮಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ — ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೋಚಿಂಗ್ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ನಲ್ಲಿರುವ ಮಗನಿಗಲ್ಲ, ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಮದುವೆ ನಿಶ್ಚಯವಾದ ಮಗಳಿಗಲ್ಲ. ಮಂಡ್ಯದ ತಮ್ಮನಿಗೆ ಇಲ್ಲ, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರನ ತಂದೆಗೆ ಇಲ್ಲ, ಮೈಸೂರಿನ ಅಜ್ಜಿಯ ಮನೆಯ ಮಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ IT ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಡೆಡ್ಲೈನ್ಗಳನ್ನು ತಳ್ಳುವ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಇಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ, ನಮಗೆ ಮಾತ್ರ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.
ಒಬ್ಬನ ಮಾನಸಿಕ ನೋವನ್ನು ಅಪಮಾನ ಎಂದು ಕಲಿಸುವ ಮೊದಲ ಸ್ಥಳ ಕುಟುಂಬ, ಮತ್ತು ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಓಡಬಹುದಾದ ಕೊನೆಯ ಸ್ಥಳವೂ ಅದೇ.[1] NIMHANS ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದ ಮಾನಸಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿರುವ 80% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ. ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದಲ್ಲ — ಕುಟುಂಬಗಳು ನೋಡಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು.
ನಿಶ್ಯಬ್ದ ಕನ್ನಡಿಗ ಸಂತೋಷವಾಗಿಲ್ಲ. ನಿಶ್ಯಬ್ದ ಕನ್ನಡಿಗನಿಗೆ ತಾನು ಅನಾರೋಗ್ಯವಾಗಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಜೋರಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಅನುಮತಿಯೇ ಇಲ್ಲ.
ಈ ಲೇಖನದಿಂದ
ಒಂದು ಕನ್ನಡ ಕುಟುಂಬವು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಏನೋ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೂ, ಹೋಗಲು ಸ್ಥಳ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ 100,000 ಜನರಿಗೆ ಸುಮಾರು 0.75 ಮನೋವೈದ್ಯರಿದ್ದಾರೆ.[2] ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕನಿಷ್ಠ ಶಿಫಾರಸು ಮೂವರು. ಅತ್ಯಧಿಕ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ದರಗಳಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ — ಸಿಕ್ಕಿಂ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಛತ್ತೀಸ್ಗಢ — ತಜ್ಞರು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ NIMHANS ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ, ಮತ್ತು ಧಾರವಾಡದ DIMHANS ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹೊರಗೆ, ಮಂಡ್ಯದ ಗ್ರಾಮೀಣ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ರಾಯಚೂರಿನ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಒಬ್ಬ ಮನೋವೈದ್ಯರಿರಬಹುದು, ಅವರೂ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಎರಡು ದಿನಗಳು ಮಾತ್ರ. ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್–ಆರೋಗ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಯೋಜನೆ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಪತ್ರಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ — ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವು ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
ಭೌಗೋಳವೇ ಮೊದಲ ರೋಗನಿರ್ಣಯ. ಸಹಾಯ ಬೇರೆ ನಗರದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಆ ಸಹಾಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಎರಡನೇ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಹಣ. ಟಿಯರ್-1 ನಗರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ಮನೋವೈದ್ಯರ ಸಮಾಲೋಚನೆ ₹1,500 ರಿಂದ ₹4,000 ವರೆಗೆ. ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಜ್ಞಾನಾತ್ಮಕ ನಡವಳಿಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ (CBT) ಕೋರ್ಸ್ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಗಳಿಕೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೆಚ್ಚ. ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮನೋವೈದ್ಯರಿದ್ದರೆ, ವಾರಕ್ಕೆ ಎರಡು ದಿನಗಳು OPD ಮಾತ್ರ. ಆರೋಗ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮನೋನಿರೋಗಿಗಳ ಪುನರ್ವಸತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ 15 ರಿಂದ 29 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಯುವಜನರ ಸಾವಿಗೆ ಮೊದಲ ಕಾರಣ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ.[3] ಈ ಒಂದು ಅಂಕಿಅಂಶ ದೇಶದ ಯುವಜನರ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕು. ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತಗಳಲ್ಲ. ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಅಲ್ಲ. ಆ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿ, ಆ ನಿಶ್ಶಬ್ದೆ.
2022 ರಲ್ಲಿ ಎರಡೂವರೆ ಲಕ್ಷ ಭಾರತೀಯರು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು. ಫೋನ್ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ, ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರವೇಶವಿರುವ, ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜೀವನವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಒಂದು ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಬೇಕೆಂಬ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡವಿರುವ ವಯಸ್ಸಿನ ಗುಂಪು. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬಸವೇಶ್ವರನಗರ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯಪುರದ ಕೋಚಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಈ ಪರೀಕ್ಷಾ ಒತ್ತಡ ಉದ್ಯಮವೇ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ; KCET, JEE, NEET ಈ ಕೈಗಾರಿಕೆಯ ಆಹಾರ.
ನಾವು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ದುರ್ಬಲರಲ್ಲ. ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿ ಹೊರೆ ಹೊತ್ತವರು — ಆ ಹೊರೆ ಎಷ್ಟು ಭಾರಿ ಎಂದು ಕೇಳಲು ಒಬ್ಬ ದೊಡ್ಡವನಾದವನೂ ಬಂದಿಲ್ಲ.
ನಾವು ದೇಶದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ವೈರಸ್ನಿಂದಲ್ಲ. ಯುದ್ಧದಿಂದಲ್ಲ. ಒಂದು ಫಲಿತಾಂಶ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಮೇಲಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ — ಆ ಸಂಖ್ಯೆ ಅವರ ಜೀವನವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ನಿರ್ಧರಿಸಬಾರದಿತ್ತು.
ಈ ಲೇಖನದಿಂದ
ಭಾರತ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವ ದೇಶವಲ್ಲ. ಇದು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಸಿಲುಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವ ದೇಶ. ಈ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಲ್ಲ — ಅವು NCRB ಯ ಶವಗಳ ಲೆಕ್ಕ.
ಮಾನಸಿಕ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ಮಧುಮೇಹ ಅಥವಾ ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡದಂತೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸ್ಥಿತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಬಳಿ ಇರುವ ಅತ್ಯಂತ ಅಗ್ಗದ, ವೇಗದ, ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ. ನಾವು ಅದನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಕಾರ್ಯಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ವೆಚ್ಚ ನಿಜ. ಅದನ್ನು ಕಟ್ಟದಿರುವ ಬೆಲೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 2,50,000 ಸತ್ತ ಭಾರತೀಯರು — ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಹತ್ತು ವರ್ಷ ಇನ್ನೂ ಕೆಟ್ಟದಾಗಲಿದೆ.
ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಮುಂದೂಡಿದ ಆ ಸಂವಾದವನ್ನು ನಾವು ಈಗ ನಡೆಸಬೇಕು — ಅಥವಾ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಲೇ ಇರಬೇಕು. ಒಂದನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬೇಕು.
ಮುಂದಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆ